Wat zijn waterstofdragers?
Een waterstofdrager ontstaat door waterstof te koelen en vloeibaar te maken of door waterstof te koppelen aan andere moleculen. Met een waterstofdrager is waterstof makkelijker te vervoeren en op te slaan. Ze nemen namelijk minder ruimte in dan waterstofgas. Voorbeelden van waterstofdragers zijn ammoniak en methanol.
Wil je meer weten over waterstofdragers? Bekijk dan de
pagina van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
Update van vorig onderzoek
In 2023 liet het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ook onderzoek doen naar waterstofdragers. Toen dachten de onderzoekers dat de hoeveelheid import naar Nederland snel zou groeien. Zij keken vooral naar hoeveel import nodig is om de doelen voor verduurzaming te halen. En naar de plannen van bedrijven.
Het nieuwe onderzoek bekijkt welke plannen er ook echt gaan komen. En welke van deze plannen zorgen voor meer import van waterstofdragers.
Minder waterstofdragers dan verwacht
Het nieuwe onderzoek beschrijft 3 mogelijke ontwikkelpaden. Dat zijn manieren waarop waterstofdragers zich in Nederland kunnen ontwikkelen tot 2035.
- Het ‘krimp zet door’-ontwikkelpad. Hierin daalt de hoeveelheid waterstofdragers. De vraag neemt af omdat de industrie krimpt. Bijvoorbeeld door hoge kosten, onzekerheid over hoe de markt zich ontwikkelt en internationale concurrentie.
- Het ‘status quo’-ontwikkelpad. Hierin stijgt de hoeveelheid waterstofdragers niet veel. De groei die er wel is, komt vooral door Europese en nationale verplichtingen.
- Het ‘stijgende lijn’-ontwikkelpad. Hierin groeit de hoeveelheid waterstofdragers het meest. De vraag neemt toe omdat uitgestelde projecten alsnog doorgaan. En omdat bedrijven waterstofdragers vaker gebruiken. Dit is het meest ambitieuze ontwikkelpad.
In alle mogelijke ontwikkelpaden groeit de import van waterstofdragers minder snel dan eerder verwacht.
Vraag, kosten en vertragingen remmen groei
De groei valt vooral tegen omdat de verwachte vraag naar waterstof in een aantal sectoren lager is dan eerst. We weten nu beter voor welke soorten gebruik hernieuwbare waterstof de beste keuze is. Dat zijn er minder dan we eerder dachten. Soms zijn andere oplossingen voor verduurzaming goedkoper of makkelijker. Zoals direct gebruik van elektriciteit of afvang van CO₂.
Verder valt de groei tegen omdat:
- de kosten voor energie, bouw van importinfrastructuur en financiering van projecten hoger uitvallen dan verwacht;
- projecten vertraging oplopen;
- het veel tijd kost voordat nieuwe technologieën klaar zijn voor gebruik op grote schaal;
- bedrijven niet durven te investeren, omdat ze niet zeker weten welke regels er komen.
Toekomstplannen nodig voor investeringen
Bedrijven die (willen) werken met waterstofdragers hebben behoefte aan duidelijke plannen van de overheid. Niet alleen voor nu, maar ook voor de komende jaren. Het is belangrijk dat Nederland haar keuzes goed uitlegt. En dat regels en afspraken voor een langere tijd vastliggen. Dat geeft bedrijven vertrouwen om investeringsbeslissingen te nemen. Zo voorkomen we dat de groei verder vertraagt. En zorgen we dat de Nederlandse industrie goed kan concurreren met het buitenland.
Verplichtingen en subsidies moeten aansluiten
Verplichtingen en subsidies bepalen voor een groot deel hoeveel waterstofdragers in en door Nederland komen. Voor de meeste bedrijven is waterstof anders nog te duur. Daarom is het belangrijk dat die verplichtingen en subsidies goed op elkaar aansluiten.
Nederland blijft afhankelijk van import
We gaan de komende jaren meer waterstof in Nederland produceren. Maar die productie is ook in de toekomst niet genoeg om aan de verwachte hoge vraag te voldoen. Daarom moeten we ook waterstofdragers importeren. Dan gaat het vooral om ammoniak en methanol.
Voor wie?
Dit rapport is interessant voor ondernemers in de waterstofsector en industrie. En voor beleidsmakers. Het laat zien hoe de markt voor waterstofdragers zich mogelijk ontwikkelt. Dat helpt hen om keuzes te maken voor de toekomst.
Lees het onderzoek
Update volumestudie waterstofdragers
Dit onderzoek is gedaan in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW).
Meer informatie